plen

W dniach 16–18 września 2026 roku w zabytkowych wnętrzach Pałacu Potockich w Radzyniu Podlaskim odbędzie się ogólnopolska interdyscyplinarna konferencja naukowa poświęcona wielowymiarowemu dziedzictwu radzyńskiej linii rodu Potockich. Wydarzenie zostało przygotowane przez Pracownię Literatury Oświecenia Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk we współpracy z Miastem Radzyń Podlaski oraz Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. 

Spotkanie zgromadzi kilkudziesięciu badaczy reprezentujących ponad dziesięć wiodących ośrodków akademickich, muzealnych i archiwalnych z Polski i z zagranicy. W obradach wezmą udział naukowcy m.in. z Instytutu Badań Literackich PAN, Instytutu Sztuki PAN, Instytutu Historii PAN, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Archiwum Państwowego w Lublinie oraz Centrum Rozwoju Muzealnictwa w Kijowie. 

Trzydniowy program obrad został podzielony na cztery komplementarne sesje tematyczne, ujmujące historię rodu w perspektywie biografistyki, edytorstwa, historii idei, obyczaju oraz kultury materialnej. W ramach pierwszego panelu, Imago, memoria, litterae, podjęta zostanie refleksja nad wizerunkiem pamiętnikarskim, panegirycznym i literackim fundatorów radzyńskiej rezydencji: Marianny z Kątskich i Eustachego Potockich. Druga sesja, zatytułowana Ars vivendi, ars cogitandi, poświęcona będzie kobietom z kręgu Potockich, ich formacji intelektualnej, księgozbiorom, obecności w literaturze epoki, a także modzie i kulturze materialnej XVIII oraz początku XIX stulecia. Z kolei obrady w ramach panelu Generatio illuminata skoncentrują się na działalności literackiej, translatorskiej, publicystycznej, edukacyjnej i politycznej dzieci Eustachego i Marianny Potockich, ze szczególnym uwzględnieniem spuścizny Stanisława Kostki oraz Ignacego Potockich. Całość zwieńczy sesja Theatrum vitae aulicae, gromadząca analizy dotyczące materialnego uniwersum rezydencji, w tym architektury, kulinariów, urzędników latyfundialnych, kompozycji ogrodowych oraz losów radzyńskich kolekcji dzieł sztuki. 

Konferencję zainauguruje wykład dr. n. med. Krzysztofa Kątskiego poświęcony historii rodu Kątskich. Program uświetnią również dwa wydarzenia towarzyszące: wernisaż wystawy rekonstrukcji historycznych Od rokoka do empiru. Moda w kręgu Potockich połączony z oprowadzaniem kuratorskim oraz spotkanie słowno-muzyczne Bartłomieja Czyża pt. Oświeceniowy wyrok na dudy